مسأله 762 - هر گاه به مال غصب يا به حرامى ، مثل زنا و غيره افطار كند ، در روزهء معين [ 1 ] كفاره جمع خالى [ 2 ] از قوت نيست و هر گاه در يك روز چند مفطرى پى در پى به عمل آورد ، مثل الكل و شرب و جماع و استمناء و كذب ، مثلا تكرار كفاره [ 3 ] خالى از قوت نيست . مسأله 763 - هر گاه مسافر پيش از رسيدن به حدّ ترخص افطار كند ، كفاره بر او واجب است اگر چه بعد عذرى روى دهد كه بايد افطار كند يا از حدّ ترخص خارج شود . مسأله 764 - هر گاه شخص بداند كه رمضان است و افطار كند و حلال بداند مرتد است و اگر حلال نداند حاكم شرع بيست و پنج تازيانه بر او بزند و دفعه دويّم همچنين و دفعه سيّم بايد او را بكشند ، بنا بر قول قوى و احوط قتل او است در مرتبه چهارم . مسأله 765 - هر گاه مردى به اكراه [ 4 ] جماع كند با زن خود در روز رمضان و هر دو روزه باشند مرد دو كفاره بايد بدهد و پنجاه تازيانه بخورد و اگر زن راضى باشد هر دو كفاره خود و بيست و پنج تازيانه خود را متحمل شوند و اگر در بين جماع ضعيفه راضى شود ، احوط آن است كه سه كفاره [ 5 ] بدهند ، دو كفاره مرد و يك كفاره زن . مسأله 766 - هر گاه شخص قدرت بر هيچ يك از كفارات را ندارد ، هيجده روز متوالى روزه بگيرد و اگر بر آن هم قدرت [ 6 ] ندارد مدهاى طعام بدهد بر فقراء به قدر طاقت ، على الاحوط و هر گاه جمع كند هر دو را ، نهايت احتياط است و هر گاه

--> [ 1 ] - ( خراسانى ) اگر در رمضان باشد ، در غير رمضان على الاحوط . [ 2 ] ( صدر ) گذشت كه احوط است [ مسأله 706 ] . [ 3 ] ( يزدى ) اقوى عدم تعدد كفاره به تكرر موجب در غير جماع . [ 4 ] ( ميرزا - يزدى ) يعنى مرد و زن را اكراه نمايد . [ 5 ] ( خراسانى ) و اقوى كفايت دو كفاره است از هر يك يكى . [ 6 ] ( يزدى ) اقوى تخيير است لكن احتياط به جمع ترك نشود مهما أمكن .